Bağışıklık

Vücutta yabancı maddelere, özellikle enfeksiyon yapan mikroorganiz­malara, bakteriler, virüsler, parazitler ve bunların ürünlerine karşı korunma sağla­yan bir çeşit savunma sistemi. Otomatik bağışıklıkta vücudun kendi dokularının an­tijenlerine karşı, bilinmeyen bir nedenle, antikorlar oluşur; ikincil doku yıkımı olu­şur. Çoğu kez hastalığın nedeni, organizmay­la bu hastalığı geçirme ya da aşılanma sıra­sında önceden karşılaşılmış olması, bu orga­nizmaya karşı edinsel bir direnç sağlar. Da­ha sonraki aynı çeşit bir enfeksiyon ya hafif geçer, ya da organizma buna hiç ya­kalanmaz. Bu çeşit bağışıklıkta aracı ola­rak genellikle antikor ve antigen reaksi­yonları rol oynar ve humoral bağışıklık (aktif bağışıklık) deyimi kullanılır. Mikroor­ganizmanın antigenleri, kendilerine özgü antikorların meydana gelmesine yol açar­lar. Antikor bir kez oluştuktan sonra etke­ni nötralize eder (virüsler) ya da antigene bağlanarak onun ortadan kaldırılmasını ya da tahrip edilmesini kolaylaştırır (bakteri­lerde).

Bağışıklık

Bazı hastalıklarda antikorların ge­lişmesi, birincil enfeksiyonun iyileşme dö­neminde yararlı olur. Bağışıklık bu şekilde bir kez oluştuktan sonra, antikorların ko­layca ve çabucak sağlanabilmeleri nedeni ile vücut, daha ileri enfeksiyona karşı ko­runmuş olur. Alerji ve anaflikaside de luı-moral bağışıklık söz konusudur. – Çok sayı­da hastalık, bir enfeksiyona karşı tepki ola­rak oluşan ya da serum hastalığında mey­dana gelen bağışık kompleksler (antigene bağlanmış antikorlar) nedeniyle meydana gelmektedir. Bu kompleksler, özellikle böb­reklerde, deride ve eklemlerde zarar verir. Bağışıklığın ikinci ve önemli bir çeşidi, hüc­reler aracılığıyla gelişen bağışıklıktır {ge­cikmiş tipte aşırı duyarlık). Bu bağışıklıkta aracı olarak lenfositler ve monositler (bu arada doku makrofajları) rol oynarlar. Yalnızca belirli enfeksiyon tiplerine (tüber­küloz, histoplazmoz ve mantar hastalıkla­rı) karşı ortaya çıkan bir reaksiyondur. Yi­ne bazı belirli kendi-bağışık hastalıklarda bu çeşit bağışıklığın rol oynadığı sanılmakta­dır. Organ nakline karşı gösterilen reaksi­yonlarda, yine bu tip bağışıklık söz konu­sudur (Organ Nakli). Bazı özgün or­ganizmaların enfeksiyonuyla veya otomatik bağışıklık nedeniyle ya da parpa eklemeye tepki oluşturmak amacıyla hazırlıklı du­ruma geçen lenfositler, hem lenfositleri, hem de monositleri etkileyen maddeler meydana getirerek dokularda ileri derece­de hasar yapan bir çeşit iitihaba yol açar­lar. Bağışıklığın ve bağışıklıkla ilgili hasta­lıkların anlaşılıp bilinmesi, son yıllarda ula­şılmış bir aşamadır. Böylece tahribe yöne­lik ya da anormal bağışıklık yanıtların or­tadan kaldıracak ilaçlar yapılabilmiştir. En­der görülmelerine karşılık bağışıklık eksik­liği hastalıkları, bağışıklık sistemleriyle il­gili modeller hazırlanmasına ve yeni bazı tedavi yöntemlerinin bulunmasına olanak sağlamışlardır. Pasif bağışıklık, bağışık bir bireydeki antikor bakımından zengin bazı maddeleri, bağışık olmayan bir bireye ak­tarmak yoluyla sağlanır. Bu çeşit bağışık­lık, özellikle kendi bağışıklık sistemleri ge­lişene kadar yalnızca annelerinden aldıkla­rı antikorlarla yetinmek zorunda kalan be­beklerde önemlidir. Tetanoz ve kuduz gibi bazı belirli hastalıklarda bağışık serumlar, hemen ve yeterli bir korunma sağlamaları açısından son derece yararlıdır.

 

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Yandex.Metrica